از رویا  رو ئی   این دو در طو ل تا ریخ  و در روند تکا مل اجتما عی    دو پدید ه دیگر   زا ده می شو د - سفا کی  -و دد منشی برای  دسته نخست -  و پیرو زی و عظمت   برای دسته دو م   بهمین علت است   که   که قدرتها ی قا هر در طو ل تا ریخ   با همه ی تو انا ئی  و امکا نات   نا محدود و با همه        شقا وت  بی رحما نه  ئی  که از خو د  برو ز می دهند باز هم  در مقا بل  عظمت   بی پا یا ن مردا نی چون  :جر وا نو برو نو -  ژان هو س  - تو ماس مو ر - اسپا ر تا کو س -  و با بک خرم دین  -و  بزرگ      حلا ج   -به زانو  در می ایند{....  ابن خلدو ن  از قو ل  مسعو دی  نقل  می کند:که یا ران عثمان  بن  عفان    به جمع ما ل و تملک   ارا ضی پر دا ختند . و شرح می دهد   که عثمان   در هنگام   مرگ  یک ملیو ن  و پا نصد  هزار   دینا ر   و یک ملیو ن هم نزد خا زن دا شت .و قیمت املا کش یک ملیو ن دینا ر می شد  منصو ر  خلیفه دو م  عباسی    به فر زن دش می گو ید:هما نا   من من در این شهر از بهر   تو   چندان  ما ل اند و ختم  که اگر مدت ده سا ل خرا ج  مملکت  را شکست  افتد  و چیزی به دست نشو د. رسو م تما مت  لشکریان و مصا رف دو لت  و عطا ی  ذریه پیا مبر    و مخا رج   سر حدات   با      اند و خته   ی من  در این مدت  کفایت   تو انی کرد .    خیزران ما ددر ها رو ن ال رشیدمحصو ل املا کشدر عرض سا ل  به ۱۶۰  ملیو ن  در هم می رسید  ...  از گو ر ما در مقتدر با لله ۶۰۰  هزا ر دینا ر بیرو ن او ردند-  چنا نکه  می دا نیم   اعرا ب یعنی همان کسا نی  که با ندای  مسا وات به ایرا ن رو ی او ردند پس از انکه با تمد ن ایران اشنا شدند   خوا ه نا خو اه تحت تا ثیر  تمدن  و فر هنگ جدید  قرار گرفتندو به حکم تا ریخ  - سا دگی و مسا وات  و برابری  دو ران گذشته   را فرامو ش کردندو  به احکام   و دستو رات  دین  تا انجا که با منا فع اقتصا دی  انا ن  سا زگا ری  داشت  گردن نها دند و سایر تعا لیم  اخاقی حضرت  محمد(ص) و قران  را یک با ره  یک با ره فرا مو ش کردند و همین که  پا یه های حکو مت و فرمان رو ائی انا ن  اند کی  استحکا م  گرفت   و با ملل  تا بعه  شرو ع  به بد رفتا ری کردندتا جا ئیکه  رفتا ر  اعراب  ملل  عجم  عجم  شبیه  رفتا ر خو ا جه  با غلا م بو د  ملل غیر عرب حق ند ا شتند  دو شا دو ش اعراب را ه برو ند- در جنگ ها  جز و   پیا ده نظا م بو دند حق دا شتن لقب ندا شتند  و هر گاه  در کو ی برزن  عربی با بار با عجمی مصا دف می شد عجم مجبو ر به حمل بار اعرا بی بود